EAR Yoshino EAR 549 200Watt Mono Tube Main Amplifier

Hoewel wij niet persé aanbidders zijn van tube-based eindversterkers, mag de EAR 549 het spits afbijten in deze rubriek van bijzondere apparatuur. Bijzonder kan betrekking hebben op het technische ontwerp, de audiofiele kwaliteiten of beide.

De EAR 549 is een ontwerp van Tim de Paravicini die reeds vele successen heeft behaald. Zo leverde hij werk af voor Musical Fidelity en Luxman. Tim ontwerpt nu nog voornamelijk met buizen maar heeft daar geen speciale voorliefde voor. Hij ontwerpt net zo graag met transistoren. Wel is hij van mening dat nog niet het beste uit het component de buis is gehaald. Tim houdt wel van een uitdaging.

Nu stamt dit ontwerp uit 1982 maar dat betekent niet dat het ontwerp achterhaald is. Integendeel, wanneer je kijkt naar de ontwerpen van de huidige fabrikanten van buizenversterkers, dan kun je niet anders dan concluderen dat er niets nieuws onder de zon is. Er is weinig variatie en de meeste ontwerpen lijken zo uit de studieboeken te zijn geplukt. Het onderscheid wordt nog wel gemaakt door het gebruik van vaak kostbare onderdelen, glimmende chassis etc..

Het schema van de 549 is voor een elektronicus om van te smullen. Deze versterker is van in- tot en met de uitgang volledig gebalanceerd opgebouwd. Een globale tegenkoppeling ontbreekt. Normaliter wordt tegenkoppeling toegepast door het signaal van een extra secundaire wikkeling op de uitgangstrafo terug te voeren naar de ingang. Tim doet dat niet. Zijn argument is het slechte gedrag van de uitgangstrafo bij hoge frequenties waardoor tegen- en meekoppeling wel erg dicht bij elkaar komen te liggen. Immers, zo'n trafo vormt een reactantie (spoel) die een fase-verschuiving veroorzaakt. Wel past Tim lokale tegenkoppeling toe.

De uitgangstrafo's van de EAR Yoshino versterkers zijn door Tim zelf ontworpen en hebben meerdere primaire wikkelingen. De uitgangsconfiguratie is gebrugd/gebalanceerd. Dit houdt in dat er primaire wikkelingen zijn aangebracht in serie met zowel de anodes als kathodes van de eindbuizen. Deze staan in fase. Hierdoor stijgt het rendement en worden de anodes en kathodes indentiek belast. Ook de schermroosters hebben hun eigen wikkelingen.

De uitgangstrafo is quadrofilair gewikkeld, wat inhoudt dat vier koperdraden naast elkaar als één draad worden gewikkeld om de trafokern. Dit is geen gemakkelijke klus omdat dit zo secuur mogelijk dient te gebeuren. Door het gebalanceerde concept zonder terugkoppeling vanaf de luidspreker-uitgangwikkeling hoeft de laatste niet te worden geaard. Hierdoor is het mogelijk om meerdere versterkers in serie of parallel te schakelen voor een nog groter vermogen.

Deze versterker is absoluut bromvrij! Dit is mede te danken aan het gebalanceerde concept. De versterker is in staat om over het gehele frequentiebereik 200 Watt te leveren aan een maximale vervorming (eveneens over het gehele frequentiebereik) van 0,5%! Deze versterkers zijn dan ook een perfecte match met veeleisende luidsprekers. Geen omschrijving van het geluidsbeeld hier, alles klopt gewoon!

Wie tegen tweedehands EAR 549's aanloopt, mag zich niet één keer bedenken. Hou er wel rekening mee dat een revisie bij zo'n apparaat op leeftijd geen overbodige luxe is. Bij het getoonde model werden door ons alle elco's, condensatoren en vermogensweerstanden vervangen alsmede de bias trimmers. Die trimmers kunnen wel eens roet in het eten strooien. De bias kan gevaarlijk aan de wandel gaan als de loper van zo'n trimmer slecht contact maakt!

Er worden vier PL509 eindbuizen gebruikt per versterker. Deze bezitten anode contactkappen die gemakkelijk aan te raken zijn. Niet doen!!!

Voor meer informatie en interviews met Tim:

EAR -USA

EAR Yoshino home page

 

Denon PMA-770

Zo nu en dan komt er een apparaat voorbij waarvan je niet verwacht dat het zo goed klinkt. De PMA-770 is zo'n juweeltje waarvan maar weinigen het bestaan kennen. Dit is een wolf in schaapskleren. Eerlijk gezegd ben ik geen liefhebber van de Denon sound maar deze versterker klopt gewoon! Het geluid is heerlijk transparant, helder en toch met veel ambiance.

Is dit een high-end versterker? Kwa uiterlijk wellicht niet maar kwa geluid verslaat hij menig zogenaamde high-end versterker en dat zijn altijd van die ervaringen waarvan ik ga glunderen.

Ook de phono voorversterker is niet onaardig en biedt de mogelijkheid te kiezen tussen MM en MC.

Komt u deze versterker tweedehands tegen, rekent u dan wel op een revisie van € 190,-. Het is namelijk al een oudje waarvan vooral de grote voedingselco's hun langste tijd hebben gehad. Die lekken, waarbij het elektrolyt zich over de bodem van de kast verspreidt.

 

Portal Audio Panache

Portal Audio is een jong bedrijf met slechts twee producten, een geïntegreerde versterker, de Panache en een mono eindversterker, de Paladin. De laatste is inwendig vrijwel identiek aan de Panache. Het linker en rechter versterkerblok van de Panache worden in de Paladin gebalanceerd aangestuurd. De luidsprekerklemmen zijn dan ook beide zwevend. De zwarte klem is dus niet verbonden met de massa.

De Paladin heeft uiteraard een groter vermogen dan de Panache maar de Panache heeft geen moeite met de Maggies. Alles klinkt super strak, met authoriteit en toch muzikaal.

De Panache is zeer simpel kwa bediening. Slechts een volumeregelaar, een balansregelaar, een bronkeuzeschakelaar een koptelefoonaansluiting en natuurlijk een aan/uit-schakelaar staan tot uw beschikking. Voor de meeste onder u is dat echter ruim voldoende.

De apparatuur is zeer solide en no-nonsense gebouwd. De gebruikte onderdelen zijn van een zeer goede kwaliteit en de bouw is service-vriendelijk.

Portal Audio is een Amerikaans product en is nog niet op de Nederlandse markt. Bent u geïnteresseerd, dan dient u de versterker zelf te importeren. Ook kunt u de Amerikaanse tweedehands markt in de gaten houden. De versterkers zijn voor een gering bedrag om te bouwen naar 230V.

Voor meer informatie en foto's van het binnenwerk:

Portal Audio

 

 




EAR549 buizen versterker

EAR 549 - voorkant

 

EAR 549 achterkant

EAR 549 - achterkant

 

Tim de Paravicini

Baron Tim de Paravicini

 

Denon PMA-770 versterker

Een audio-wolf in schaapskleren...

 

 

Portal Audio Panache versterker

Portal Audio Panache


Portal Audio Paladin mono eindversterker

Portal Audio Paladin mono eindversterker

 

K.v.K. nr. 371 395 37   © 2008 the audio clinic
laatst bijgewerkt: 051008